Raport z badania karier kobiet pracujących w branży morskiej

Pasja, przygoda i możliwość rozwoju – tak o pracy w branży morskiej mówią kobiety. Zwracają jednak także uwagę na trudności, które przychodzi im pokonywać na kolejnych etapach kariery – począwszy od edukacji wyższej. Dwadzieścia kobiet: zatrudnionych zarówno na lądzie jak i na morzu oraz studentek tzw. kierunków morskich – podzieliło się swoimi doświadczeniami podczas wywiadów prowadzonych przez dr Monikę Popow.

Raport, który jest podsumowaniem tych rozmów, kreśli złożony obraz pracy kobiet w branży morskiej. Składa się z kilku części:

  • Doświadczenie pracy kobiet w branży morskiej
  • Metodologia badania
  • Podstawowe pojęcia
  • Kobiety w branży morskiej – kim są?
  • Wpływ doświadczeń edukacyjnych na poziomie szkolnictwa wyższego
  • Praca w branży morskiej w doświadczeniach kobiet
  • Dyskryminacja
  • Bycie matką na statku – pogodzenie niemożliwego?
  • Co wspiera kobiety w branży morskiej? Rekomendacje na przyszłość
  • Bibliografia
  • Zdjęcia z warsztatów i spotkań

Raport możecie pobrać TUTAJ

Projekt graficzny: Ania Witkowska

Koordynacja projektu: Anna Miler

Baza ekspertek – zapisz się!

Kobiety pracujące w branży morskiej są ekspertkami – to truzim. Rzadko jednak pojawiają się w roli prelegentek na konferencjach i panelach. Chcemy to zmienić! Tworzymy bazę ekspertek, których obszary ekspertyzy oraz dane kontaktowe znajdą się na stronie kobiety.inkubatorstarter.pl. Będziemy promować bazę wśród osób organizujących wydarzenia branżowe. Z pewnością może się ona także stać źródłem wiedzy o różnorodnych ścieżkach kariery w przemyśle morskim.

Formularz do uzupełnienia znajduje się pod adresem BAZA EKSPERTEK FORMULARZ

Treść Zgody na nieodpłatne wykorzystanie wizerunku oraz przetwarzanie danych osobowych

Przesłane za pośrednictwem formularza informacje zostaną przez nasz zweryfikowane pod względem językowym i opublikowane na stronie kobiety.inkubatorstarter.pl w sekcji „EKSPERCI i EKSPERTKI”.

Kobiety w branży morskiej – historia i współczesność

Z jakimi wyzwaniami zawodowymi mierzą się kobiety pracujące w branży morskiej? Czy i jak zmieniała się ich sytuacja w ostatnich kilkudziesięciu latach? Przygotowując się do realizacji projektu szukałyśmy odpowiedzi na te pytania.

Rys herstoryczny

Po II wojnie światowej kobiety w Polsce były zachęcane do pracy w tzw. męskich zawodach ze względu na braki kadrowe – w przypadku Pomorza do pracy w przemyśle okrętowym. Pracownice stoczni trafiały na okładki branżowych i lokalnych pism. Pokazywane jako role models, miały zachęcać kolejne kobiety do podjęcia wyzwań produkcyjnych wynikających przede wszystkim z realizacji Planu Sześcioletniego. Pierwsze absolwentki ukończyły Wydział Budowy Okrętów Politechniki Gdańskiej w połowie lat 50. XX wieku. Najbardziej chyba znaną absolwentką tego wydziału jest Krystyna Chojnowska-Liskiewicz, która w latach 1976-1978 samotnie opłynęła ziemię. Po latach wspominała, że miała poczucie, że starając się o zatrudnienie, przecierała szlaki kolejnym pokoleniom kobiet.

Za hasłami emancypacji nie szły jednak przemiany świadomości. Kobiety podejmujące pracę w przemyśle okrętowym w kolejnych dziesięcioleciach wspominały o braku akceptacji dla nich ze strony męskich załóg, testowaniu ich wiedzy i umiejętności oraz konieczności udowadniania swoich kompetencji, trudnościach w godzeniu życia zawodowego z macierzyństwem – szczególnie w kontekście kilkutygodniowych czy nawet kilkumiesięcznych rejsów, pracy w nadgodzinach, doskonalenia zawodowego. Jak ich sytuacja wygląda dziś?

Ścieżka edukacyjna

Dr Zofia Łapniewska zwraca uwagę, że dziewczęta podejmując decyzję o studiach na uczelni technicznej zmagają się z autostereotypami: „Badania przeprowadzane przez m.in. Ireneusza Sadowskiego z ISP PAN wskazały, że dziewczyny, które aplikują na Politechnikę Warszawską zazwyczaj mają bardzo wysokie wyniki maturalne z przedmiotów ścisłych (czyli zbiorą się na odwagę, gdy są pewne, że sobie poradzą), podczas gdy chłopcy aplikują nawet z dużo słabszymi wynikami matur. Czyli cały czas internalizowana i utrwalana jest w dziewczynkach niska samoocena jeśli chodzi o zdolność do abstrakcyjnego myślenia i rozwiązywania problemów z obszarów ścisłych”. Zdają się to potwierdzać dane opublikowane przez Akademię Marynarki Wojennej – wśród osób aplikujących o przyjęcie na studia pierwszego stopnia na rok akademicki 2017/2018 dziewczęta stanowiły ok. 33 %, ale wśród przyjętych – już 42%. Do pracy w przemyśle okrętowym przygotowują także: Uniwersytet Morski w Gdyni i Politechnika Gdańska – przede wszystkim w ramach studiów na Wydziale Oceanotechniki i Okrętownictwa. Wśród ogółu studiujących tam osób, kobiety stanowiły w roku akademickim 2018/2019 33,1%. Do pracy w zawodzie projektantki przygotowują się studentki Pracowni Projektowania Architektury Okrętów na Akademii Sztuk Pięknych. Uniwersytet Gdański prowadzi studia kierunkowe na Wydziale Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego. Kobiety trafiają do branży morskiej także po studiach chemicznych, biologicznych, informatycznych czy ekonomicznych.

Co już wiemy?

Sytuacja kobiet w sektorze morskim w Polsce jest słabo rozpoznana. STARTER dzięki wsparciu Miasta Gdańska realizuje badanie, którego celem jest uzyskanie informacji dotyczących uwarunkowań ich pracy, a także specyfiki robienia przez nie kariery. Na podstawie wywiadów indywidualnych powstanie raport wskazujący kluczowe dla tej problematyki kwestie, a także rekomendacje do dalszych działań. Wstępne podsumowanie ukazuje, że kobiety w branży nie stanowią jednolitej grupy. Inaczej wygląda sytuacja tych, które wykonują zawody techniczne, inaczej tych, które zajmują stanowiska kierownicze, a niekoniecznie miały wcześniej styczność z branżą. Nie bez znaczenia jest fakt, że często pracują w wyspecjalizowanych firmach zajmujących się podwykonawstwem, gdzie możliwości awansu są ograniczone; rozwój możliwy jest przede wszystkim na poziomie merytorycznym – poprzez doskonalenie się w wykonywanych zadaniach. Kobiety doświadczają nierównego traktowania, nie dostrzegają jednak jego strukturalnych uwarunkowań. Wiele z nich jest pierwszymi kobietami na danym stanowisku, nie mają role models ani bardziej doświadczonych koleżanek, które mogłyby być dla nich wsparciem. Ich pojawienie się to także wyzwanie dla pracujących z nimi mężczyzn – zarówno na poziomie organizacyjnym jak i mentalnym. Trudno jest im także pogodzić macierzyństwo z pływaniem na statkach, które daje szanse na podnoszenie kwalifikacji i szybszy awans.

Gospodarka ponosi straty, kiedy kobiety mimo posiadanego wykształcenia – a statystycznie są lepiej wykształcone niż mężczyźni (według danych GUSu i Eurostatu za 2017 rok – 35,3% kobiet w Polsce ma wykształcenie wyższe, w porównaniu do 24,5% mężczyzn) – nie podejmują pracy zawodowej i nie wykorzystują swojego potencjału. Nie mniej ważne jest to, że różnorodne zespoły są bardziej kreatywne, tworzą rozwiązania lepiej dostosowane do potrzeb zmieniających się społeczeństw. W komentarzach, artykułach, wywiadach ukazujących się z okazji Światowego Dnia Morza wypadającego we wrześniu, ekspertki zwracają uwagę, że kobiety są gotowe do podejmowania kolejnych wyzwań i zajmowania stanowisk w branży, a na ich drodze stają powody pozamerytoryczne – kulturowe, mentalne, stereotypy. Dlatego przy okazji tegorocznego dnia morza tak duży nacisk położony jest na ukazywanie dokonań kobiet i wspieranie ich rozwoju zawodowego. Działania zaplanowane przez nas wpisują się w te cele.

Warsztaty dla nauczycieli przedsiębiorczości i doradczyń zawodowych

Warsztaty są odpowiedzią na potrzeby dynamicznie rozwijającego się sektora pomorskiej gospodarki, jaką jest branża morska, oraz wyzwań, jakie stoją przed systemem edukacji – przygotowania młodzieży do dorosłego życia w świecie ciągłych zmian zachodzących na rynku pracy. Zwracają uwagę na to, że – choć stereotypowo postrzegana jako obszar pracy mężczyzn – jest to branża, w której zawodowo mogą się realizować także kobiety.

Miejsce: Inkubator Starter, ul. Lęborska 3b

Godziny 9:00-15:00

Terminy do wyboru:

28 września (sobota) ZAPISZ SIĘ

16 października (środa) ZAPISZ SIĘ

Udział bezpłatny

Liczba miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń. Osoby, które wezmą udział w warsztatach, będą mogły aplikować o udział wraz z młodzieżą szkolną w wizycie studyjnej (zawodoznawczej) w firmach z branży morskiej. Szczegółowe informacje wkrótce.

Główne cele warsztatów to:
  • analiza branży morskiej pod kątem możliwości podjęcia pracy i potrzeb kadrowych
  • zapoznanie się z aktualnymi kierunkami rozwoju w branży i możliwościami kształcenia
  • przygotowanie nauczycieli i nauczycielek do kształtowanie postaw przedsiębiorczych młodzieży w kontekście branży morskiej
  • poznanie narzędzi pracy wspierających warsztat pracy nauczyciela / nauczycielki, szkolnego doradcy zawodowego / szkolnej doradczyni zawodowej
Warsztaty są dla Ciebie, jeśli prowadzisz doradztwo zawodowe w szkole lub lekcje przedsiębiorczości i:
  • planujesz w atrakcyjny sposób prowadzić swoje zajęcia w oparciu o praktyczną wiedzę
  • chciałbyś/chciałabyś zgłębić informacje, kogo poszukuje sektora offshore / branża morska
  • zadajesz sobie pytanie jak odnaleźć się w gąszczu informacji i zmieniających się zawodów
  • zastanawiasz się jak dobrze wspierać uczniów i uczennice w wyborach zawodowych
  • zależy Ci na rozwijaniu u młodzieży postaw przedsiębiorczych i rozwoju kluczowych kompetencji potrzebnych do podejmowania wyborów zawodowych.

Osoby uczestniczące w warsztatach otrzymają elektroniczne materiały edukacyjne do wykorzystania w pracy z grupami szkolnymi.

Prowadząca: Anna Dukowska – doradczyni zawodowa, trenerka, specjalistka integracji międzykulturowej na rynku pracy. Prowadzi konsultacje indywidualne oraz warsztaty ukierunkowane na rozpoznawanie i dookreślanie potencjału zatrudnieniowego, bilansuje kompetencje, wskazuje mocne strony i wypływające z nich możliwości zawodowe, a także obszary do rozwoju. Wspiera młodzież w podejmowaniu decyzji edukacyjnych oraz dorosłych w planowaniu i modyfikowaniu ścieżki zawodowej. Pracuje z nauczycielami i nauczycielkami nad rozwojem usługi doradztwa zawodowego w systemie szkolnym. Jej pasja jest odkrywanie świata zawodów i łączenie edukacji z biznesem. Obecnie związana zawodowo z Centrum Kształcenia Ustawicznego w Sopocie, Sopockim Centrum Integracji i Wsparcia Cudzoziemców, Biurem Karier Uniwersytetu SWPS.

Więcej informacji: Anna Miler, a.miler@inkubatorstarter.pl, 58 731 65 54